Trong tiến trình 95 năm lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam đã không ngừng vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, kịp thời bổ sung, phát triển đường lối, chủ trương phù hợp với yêu cầu của từng giai đoạn lịch sử. Các kỳ Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng là những mốc son đặc biệt quan trọng, thể hiện tập trung nhất trí tuệ, bản lĩnh chính trị, năng lực tổng kết thực tiễn và phát triển lý luận của Đảng. Thông qua mỗi kỳ Đại hội, Đảng không chỉ xác định phương hướng, nhiệm vụ chiến lược cho cách mạng Việt Nam mà còn khẳng định vai trò lãnh đạo duy nhất, đúng đắn đối với Nhà nước và xã hội.
Quang cảnh Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng. Ảnh: nhandan.vn
Nghiên cứu dấu ấn các kỳ Đại hội toàn quốc của Đảng có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc, góp phần làm rõ quy luật vận động, phát triển của cách mạng Việt Nam; đồng thời củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội mà Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Nhân dân ta đã lựa chọn.
Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng là cơ quan lãnh đạo cao nhất, quyết định những vấn đề chiến lược của cách mạng trong từng thời kỳ. Mỗi kỳ Đại hội được tổ chức trong những bối cảnh lịch sử khác nhau, với những yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra hết sức đa dạng, phức tạp. Song, điểm xuyên suốt là các Đại hội đều thể hiện rõ bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường của Đảng; đồng thời cho thấy khả năng nắm bắt thời cơ, vượt qua thách thức, lãnh đạo đất nước đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác.
Ngay từ Đại hội lần thứ I, trong điều kiện hoạt động bí mật, phong trào cách mạng bị khủng bố, đàn áp khốc liệt, Đảng vẫn khẳng định được vai trò hạt nhân lãnh đạo, khôi phục hệ thống tổ chức, thống nhất phong trào cách mạng trong cả nước. Điều đó chứng tỏ sức sống mãnh liệt của một chính đảng cách mạng chân chính, lấy lợi ích của giai cấp công nhân, Nhân dân lao động và dân tộc làm mục tiêu tối thượng.
Các kỳ Đại hội từ lần thứ II đến lần thứ IV gắn liền với sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và đưa cả nước quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Đại hội lần thứ II đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc của Đảng, công khai hoạt động với tên gọi Đảng Lao động Việt Nam, đề ra đường lối cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đến thắng lợi hoàn toàn.
Đại hội lần thứ III xác định đường lối chiến lược cho cách mạng Việt Nam trong điều kiện đất nước tạm thời chia cắt, lãnh đạo đồng thời hai chiến lược cách mạng: xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc. Đây là sự phát triển sáng tạo lý luận cách mạng vô sản, phù hợp với điều kiện cụ thể của Việt Nam.
Đại hội lần thứ IV – Đại hội của toàn thắng – đã tổng kết cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước; đề ra đường lối đưa cả nước tiến lên chủ nghĩa xã hội. Dù còn những hạn chế trong nhận thức và tổ chức thực hiện, song Đại hội lần thứ IV khẳng định ý chí, khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, thống nhất và xã hội chủ nghĩa.
Đại hội lần thứ V và đặc biệt là Đại hội lần thứ VI đánh dấu bước chuyển có tính bước ngoặt trong tư duy lý luận và thực tiễn của Đảng. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật tại Đại hội lần thứ VI đã thể hiện bản lĩnh chính trị và trách nhiệm cao cả của Đảng trước vận mệnh dân tộc.
Đường lối đổi mới do Đại hội lần thứ VI khởi xướng và lãnh đạo đã mở ra thời kỳ phát triển mới cho đất nước, đưa Việt Nam từng bước thoát khỏi khủng hoảng kinh tế – xã hội, cải thiện đời sống Nhân dân, nâng cao vị thế và uy tín quốc tế. Đây là minh chứng sinh động cho khả năng tự đổi mới, tự chỉnh đốn của Đảng cầm quyền – yếu tố quyết định bảo đảm vai trò lãnh đạo lâu dài của Đảng.
Các Đại hội lần thứ VII, VIII và các kỳ Đại hội tiếp theo tiếp tục bổ sung, phát triển đường lối đổi mới, làm rõ hơn mô hình chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Những nội dung như phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phát huy dân chủ và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc… đều là kết quả của quá trình tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận qua các kỳ Đại hội.
Thực tiễn các kỳ Đại hội toàn quốc của Đảng cho thấy một số giá trị lý luận và thực tiễn có ý nghĩa bền vững. Một là, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, đồng thời vận dụng linh hoạt các hình thức, bước đi phù hợp với điều kiện lịch sử cụ thể. Hai là, luôn lấy Nhân dân làm trung tâm, coi Nhân dân là chủ thể, là nguồn sức mạnh quyết định mọi thắng lợi của cách mạng. Ba là, không ngừng đổi mới tư duy, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, coi xây dựng, chỉnh đốn Đảng là nhiệm vụ then chốt, có ý nghĩa sống còn đối với sự nghiệp cách mạng.
Những giá trị đó tiếp tục soi đường cho Đảng trong bối cảnh mới, khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển nhanh và bền vững, gắn với yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế tri thức, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế sâu rộng.
Dấu ấn các kỳ Đại hội toàn quốc của Đảng Cộng sản Việt Nam là sự kết tinh trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng phát triển của cả dân tộc. Mỗi kỳ Đại hội không chỉ là một sự kiện chính trị trọng đại mà còn là một bước phát triển mới trong tư duy lý luận và nghệ thuật lãnh đạo cách mạng của Đảng. Việc nghiên cứu, quán triệt sâu sắc các giá trị lý luận và thực tiễn từ các kỳ Đại hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc củng cố niềm tin, tạo sự thống nhất về tư tưởng và hành động trong toàn Đảng, toàn dân và toàn quân, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng nước Việt Nam hùng cường, phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.
Từ việc nghiên cứu dấu ấn các kỳ Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng, công tác tuyên truyền miệng trong thời gian tới cần tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ về nội dung, phương thức và cách tiếp cận, nhằm làm sâu sắc hơn nhận thức lý luận, củng cố niềm tin chính trị và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước trong toàn xã hội.
Một là, tập trung tuyên truyền miệng làm rõ giá trị lý luận cốt lõi xuyên suốt các kỳ Đại hội, nhất là sự kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; khẳng định tính đúng đắn, sáng tạo của đường lối đổi mới do Đảng khởi xướng và lãnh đạo. Qua đó, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, xuyên tạc lịch sử cách mạng Việt Nam và các quyết sách chiến lược của Đảng qua các thời kỳ.
Hai là, đẩy mạnh tuyên truyền miệng gắn lý luận của các kỳ Đại hội với thực tiễn sinh động của công cuộc xây dựng và phát triển đất nước hiện nay, làm rõ mối quan hệ biện chứng giữa chủ trương, đường lối của Đảng với những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử mà đất nước đã đạt được sau gần 40 năm đổi mới. Trọng tâm là làm nổi bật vai trò lãnh đạo của Đảng trong phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phát huy dân chủ và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.
Ba là, tăng cường tuyên truyền miệng, giáo dục truyền thống cách mạng, truyền thống vẻ vang của Đảng thông qua các kỳ Đại hội, đặc biệt hướng tới thế hệ trẻ, cán bộ, đảng viên mới. Việc truyền tải cần kết hợp hài hòa giữa chiều sâu lý luận và hình thức thể hiện hiện đại, ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số, nền tảng số, truyền thông đa phương tiện nhằm nâng cao sức lan tỏa, tính thuyết phục và hiệu quả giáo dục chính trị – tư tưởng.
Bốn là, gắn tuyên truyền miệng dấu ấn các kỳ Đại hội với nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh. Qua đó, làm rõ yêu cầu nêu gương của cán bộ, đảng viên; củng cố niềm tin của Nhân dân vào quyết tâm chính trị của Đảng trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và năng lực cầm quyền của Đảng trong điều kiện mới.
Năm là, chủ động định hướng dư luận xã hội, tạo sự thống nhất cao về tư tưởng và hành động trong toàn Đảng, toàn dân và toàn quân đối với việc quán triệt, triển khai Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và chuẩn bị tốt về tư tưởng, nhận thức cho các kỳ Đại hội Đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội XIV của Đảng. Tuyên truyền cần nhấn mạnh tinh thần kế thừa, phát triển và đổi mới sáng tạo – những giá trị đã được kiểm chứng qua thực tiễn lãnh đạo cách mạng của Đảng suốt 95 năm qua.
Thông qua định hướng tuyên truyền miệng đúng đắn, khoa học và thuyết phục về dấu ấn các kỳ Đại hội toàn quốc của Đảng, sẽ góp phần quan trọng vào việc củng cố nền tảng tư tưởng của Đảng, tăng cường “sức đề kháng” trước những luận điệu sai trái, thù địch, đồng thời khơi dậy mạnh mẽ niềm tự hào, ý chí tự lực, tự cường và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.
* Hoàng Khôi