Trong tiến trình cách mạng Việt Nam, công tác tuyên giáo và dân vận luôn giữ vị trí đặc biệt quan trọng, là cầu nối giữa Đảng với Nhân dân, giữa chủ trương, đường lối với thực tiễn đời sống xã hội. Tại Hội nghị tổng kết công tác Ban Tuyên giáo và Dân vận năm 2025, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh phương châm có ý nghĩa chỉ đạo sâu sắc: “đi trước mở đường, đi cùng thực hiện, đi sau tổng kết”. Đây không chỉ là sự đúc kết thực tiễn lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, mà còn là định hướng chiến lược nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên giáo và dân vận trong bối cảnh mới.
“Đi trước mở đường” – khẳng định vai trò định hướng tư tưởng, tạo đồng thuận xã hội
“Đi trước mở đường” trước hết thể hiện vai trò tiên phong của công tác tuyên giáo và dân vận trong việc định hướng tư tưởng, dẫn dắt nhận thức xã hội, tạo nền tảng chính trị – tinh thần vững chắc cho việc triển khai các chủ trương, quyết sách của Đảng và Nhà nước. Trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế sâu rộng, sự đa dạng về lợi ích, quan điểm và luồng thông tin đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác tư tưởng.
Ban Tuyên giáo và Dân vận các cấp cần chủ động nắm bắt tình hình tư tưởng, dư luận xã hội; kịp thời tham mưu cho cấp ủy những vấn đề mới, khó, nhạy cảm phát sinh từ thực tiễn. Việc “đi trước” không chỉ là tuyên truyền sớm, mà quan trọng hơn là giải thích rõ ràng, thuyết phục, có cơ sở khoa học và thực tiễn, giúp cán bộ, đảng viên và Nhân dân hiểu đúng, tin tưởng và ủng hộ.
Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, không gian mạng trở thành “mặt trận” quan trọng của công tác tuyên giáo và dân vận. Do đó, việc đổi mới phương thức tuyên truyền, tận dụng hiệu quả các nền tảng truyền thông hiện đại, nâng cao tính tương tác và khả năng lan tỏa của thông tin chính thống là yêu cầu cấp thiết để thực hiện tốt vai trò “mở đường”.
“Đi cùng thực hiện” – gắn công tác tuyên giáo, dân vận với thực tiễn đời sống
Nếu “đi trước” là tạo nhận thức, thì “đi cùng thực hiện” chính là quá trình đồng hành, bám sát thực tiễn, cùng hệ thống chính trị và Nhân dân triển khai các chủ trương của Đảng. Theo quan điểm chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, công tác tuyên giáo và dân vận không thể đứng ngoài hoặc chỉ làm nhiệm vụ tuyên truyền một chiều, mà phải tham gia trực tiếp vào quá trình tổ chức thực hiện, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc nảy sinh từ cơ sở.
Thực tiễn cho thấy, ở đâu công tác dân vận khéo, tuyên truyền thuyết phục, ở đó chủ trương, chính sách được triển khai thuận lợi, tạo sự đồng thuận cao. Ngược lại, nếu thiếu sự đồng hành, thiếu lắng nghe và đối thoại, thì dù chủ trương đúng cũng khó đi vào cuộc sống. Vì vậy, Ban Tuyên giáo và Dân vận cần phát huy vai trò cầu nối, tăng cường đối thoại, tiếp xúc, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân.
Việc “đi cùng” còn thể hiện ở sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội; bảo đảm sự thống nhất giữa tuyên truyền, vận động và hành động thực tiễn. Qua đó, công tác tuyên giáo và dân vận thực sự trở thành động lực tinh thần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng.
“Đi sau tổng kết” – nâng tầm lý luận từ thực tiễn sinh động
Một nội dung có ý nghĩa đặc biệt trong phương châm chỉ đạo là “đi sau tổng kết”. Đây không phải là bước kết thúc đơn thuần, mà là quá trình khái quát, rút ra bài học, bổ sung và phát triển lý luận của Đảng từ thực tiễn phong phú, sinh động của đời sống xã hội.
Ban Tuyên giáo và Dân vận có vai trò quan trọng trong việc tổng kết thực tiễn, phát hiện những mô hình hay, cách làm hiệu quả, đồng thời chỉ rõ những hạn chế, bất cập để kiến nghị điều chỉnh kịp thời. Công tác tổng kết phải bảo đảm tính khách quan, khoa học, tránh hình thức, thành tích; qua đó cung cấp luận cứ vững chắc cho việc hoạch định chủ trương, chính sách trong giai đoạn tiếp theo.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, yêu cầu nâng cao chất lượng tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận càng trở nên cấp thiết. Đây chính là cơ sở để công tác tuyên giáo và dân vận không chỉ “theo kịp” thực tiễn, mà còn góp phần dẫn dắt, định hướng sự phát triển của tư duy lý luận.
Một số yêu cầu đặt ra trong giai đoạn hiện nay
Để thực hiện hiệu quả phương châm “đi trước mở đường, đi cùng thực hiện, đi sau tổng kết”, cần tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm:
Thứ nhất, tiếp tục nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên giáo và dân vận, bảo đảm bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy đổi mới, kỹ năng thực tiễn và khả năng thích ứng với môi trường truyền thông hiện đại.
Thứ hai, tăng cường ứng dụng khoa học – công nghệ, chuyển đổi số trong công tác tuyên truyền, nắm bắt dư luận và vận động quần chúng.
Thứ ba, đẩy mạnh phối hợp liên ngành, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong công tác tư tưởng và dân vận.
Phương châm “đi trước mở đường, đi cùng thực hiện, đi sau tổng kết” theo quan điểm chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm là sự khái quát sâu sắc vai trò, vị trí và phương thức hoạt động của Ban Tuyên giáo và Dân vận trong tình hình mới. Việc quán triệt và vận dụng sáng tạo phương châm này sẽ góp phần quan trọng vào việc nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo nền tảng vững chắc cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Thu Thúy