Ngày 05/6 hằng năm – Ngày Môi trường Thế giới – là dịp để cộng đồng quốc tế cùng nhìn nhận sâu sắc hơn trách nhiệm bảo vệ môi trường sống, ứng phó với biến đổi khí hậu và xây dựng mô hình phát triển bền vững. Trong bối cảnh toàn cầu đang đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng như ô nhiễm môi trường, suy giảm đa dạng sinh học, cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên và biến đổi khí hậu ngày càng cực đoan, vấn đề bảo vệ môi trường không còn là nhiệm vụ riêng của một quốc gia hay một địa phương, mà đã trở thành yêu cầu mang tính toàn cầu, liên quan trực tiếp đến sự tồn vong và phát triển của nhân loại.
{image íd=1}
Đối với Việt Nam, bảo vệ môi trường luôn được Đảng và Nhà nước xác định là nội dung trọng yếu trong chiến lược phát triển nhanh và bền vững đất nước. Việt Nam đã triển khai nhiều chủ trương, chính sách lớn nhằm thúc đẩy tăng trưởng xanh, chuyển đổi năng lượng, phát triển kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải khí nhà kính.
Với tỉnh Lâm Đồng, bảo vệ môi trường có ý nghĩa đặc biệt quan trọng không chỉ bởi đây là địa phương có lợi thế về nông nghiệp công nghệ cao, du lịch sinh thái và tài nguyên rừng phong phú, mà còn giữ vai trò quan trọng đối với an ninh sinh thái của khu vực Tây Nguyên và vùng Nam Trung Bộ. Với đặc điểm địa hình cao nguyên, hệ sinh thái đa dạng cùng nhiều đầu nguồn sông lớn, tỉnh Lâm Đồng được xem là “lá phổi xanh” và “mái nhà sinh thái” của khu vực phía Nam.
Theo Kế hoạch bảo vệ môi trường tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2026 - 2030, toàn tỉnh có diện tích khoảng 24.200 km² với dân số khoảng 3,8 triệu người và 124 đơn vị hành chính cấp xã. Đây là địa phương có hệ sinh thái đa dạng gồm rừng, đất ngập nước, lưu vực sông và hệ sinh thái ven biển, tạo nên tiềm năng to lớn cho phát triển kinh tế xanh và du lịch sinh thái bền vững.
Đáng chú ý, Lâm Đồng hiện là địa phương có diện tích rừng lớn nhất cả nước, toàn tỉnh hiện có khoảng 1.149.600 ha đất có rừng; trong đó diện tích được tính tỷ lệ che phủ đạt hơn 1,130 triệu ha, cao hơn mức bình quân cả nước. Đây là nguồn tài nguyên đặc biệt quý giá, góp phần điều hòa khí hậu, bảo vệ nguồn nước, giữ gìn đa dạng sinh học và phát triển bền vững kinh tế - xã hội địa phương.
Nhận thức rõ vai trò chiến lược của môi trường đối với sự phát triển lâu dài, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Lâm Đồng đã triển khai nhiều chương trình, kế hoạch về bảo vệ môi trường, quản lý tài nguyên và phát triển rừng bền vững. Tỉnh xác định bảo vệ môi trường không chỉ là nhiệm vụ của ngành chức năng mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và toàn thể Nhân dân.
Trong lĩnh vực lâm nghiệp, tỉnh chú trọng nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ và phát triển rừng; tăng cường giao khoán quản lý rừng cho cộng đồng dân cư và các chủ rừng; triển khai các phương án quản lý rừng bền vững gắn với phát triển sinh kế cho người dân. Hiện toàn bộ diện tích rừng trên địa bàn tỉnh đã được giao cho các chủ rừng quản lý, gồm các công ty lâm nghiệp, ban quản lý rừng và các vườn quốc gia lớn như Bidoup - Núi Bà, Cát Tiên, Tà Đùng và Núi Chúa.
Song song với đó, Lâm Đồng đang từng bước chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và bền vững. Năm 2026, tỉnh tiếp tục tập trung nguồn lực cho các dự án trọng điểm về hạ tầng giao thông, nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến và du lịch chất lượng cao, đồng thời đặt yêu cầu nghiêm ngặt về bảo vệ môi trường trong quá trình thu hút đầu tư.
Trong lĩnh vực giáo dục và nâng cao nhận thức cộng đồng, tỉnh đẩy mạnh tuyên truyền phân loại rác thải tại nguồn, giảm sử dụng nhựa dùng một lần, phát triển lối sống xanh và xây dựng môi trường học đường thân thiện với thiên nhiên. Đến cuối năm 2025, toàn tỉnh có hơn 70% trường học đạt chuẩn quốc gia; đây cũng là điều kiện để lồng ghép hiệu quả giáo dục môi trường và hình thành ý thức bảo vệ thiên nhiên cho thế hệ trẻ.
Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu cần tiếp tục đổi mới tư duy phát triển theo hướng hài hòa giữa kinh tế với môi trường; giữa khai thác tài nguyên và bảo tồn hệ sinh thái; không chỉ ở khẩu hiệu hay phong trào ngắn hạn, mà phải trở thành ý thức thường trực, trách nhiệm chính trị và văn hóa ứng xử của toàn xã hội.
Để nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ môi trường trong thời gian tới, Lâm Đồng cần tập trung thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp trọng tâm:
Trước hết, tiếp tục quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng về phát triển bền vững, tăng trưởng xanh và bảo vệ môi trường; nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, doanh nghiệp và người dân đối với nhiệm vụ bảo vệ môi trường.
Hai là, tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường, khai thác rừng, khai thác khoáng sản và xả thải trái phép.
Ba là, đẩy mạnh chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp sinh thái và du lịch bền vững; khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng công nghệ sạch, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải khí nhà kính.
Bốn là, phát huy vai trò của cộng đồng dân cư trong bảo vệ môi trường; xây dựng nếp sống văn minh, thân thiện với thiên nhiên; đẩy mạnh phong trào trồng cây xanh, phân loại rác tại nguồn và hạn chế rác thải nhựa.
Năm là, tăng cường hợp tác khoa học, ứng dụng công nghệ số trong giám sát tài nguyên, cảnh báo thiên tai, quản lý rừng và kiểm soát ô nhiễm môi trường.
Ngày Môi trường Thế giới 05/6 không chỉ là dịp để nâng cao nhận thức cộng đồng, mà còn là lời kêu gọi hành động mạnh mẽ vì tương lai xanh của đất nước. Đối với Lâm Đồng, bảo vệ môi trường chính là bảo vệ lợi thế cạnh tranh chiến lược, bảo vệ chất lượng sống của Nhân dân và gìn giữ hệ sinh thái quý giá cho các thế hệ mai sau.
Với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị cùng ý thức trách nhiệm của toàn xã hội, tin tưởng rằng Lâm Đồng sẽ tiếp tục giữ vững vai trò là trung tâm sinh thái, du lịch xanh và nông nghiệp bền vững của cả nước, góp phần tích cực vào mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam trong thời kỳ mới.
* Hoàng Khôi