Trong suốt tiến trình lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn nhất quán khẳng định: văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển. Tư duy đó được kế thừa, bổ sung và phát triển ngày càng toàn diện, thể hiện sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào điều kiện cụ thể của đất nước trong từng giai đoạn lịch sử.
Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam (Nghị quyết 80-NQ/TW) ra đời trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn chuyển tiếp chiến lược, chuẩn bị các điều kiện nền tảng để thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2026–2030. Điểm nhấn quan trọng của Nghị quyết là nâng tầm phát triển văn hóa từ lĩnh vực xã hội quan trọng trở thành nguồn lực nội sinh đặc biệt, gắn bó hữu cơ với phát triển kinh tế, chính trị, xã hội và con người, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp của quốc gia.
Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Phạm Đức Lộc trao đổi, đề xuất tại buổi làm việc của Thường trực Tỉnh ủy với Ban Tuyên giáo và Dân vận tỉnh ủy
Văn hóa, theo tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW, không còn được nhìn nhận như yếu tố “đi sau” tăng trưởng kinh tế, mà trở thành trụ cột song hành, thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, định hướng giá trị, điều chỉnh hành vi, khơi dậy khát vọng phát triển và bồi đắp nền tảng tinh thần cho sự phát triển nhanh và bền vững.
Thực tiễn triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội năm 2025 cho thấy, trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến phức tạp, nhiều yếu tố bất định, song với sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Đảng, sự điều hành linh hoạt của Nhà nước và sự đồng thuận của Nhân dân, nền kinh tế nước ta tiếp tục phục hồi; nhiều chỉ tiêu chủ yếu đạt và vượt kế hoạch; đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân từng bước được cải thiện.
Nghị quyết 80-NQ/TW xác lập những định hướng lớn, có ý nghĩa chiến lược lâu dài: phát triển văn hóa toàn diện, đồng bộ; xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện về trí tuệ, đạo đức, nhân cách, lối sống; bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc gắn với tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; phát triển công nghiệp văn hóa và thị trường văn hóa lành mạnh; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về văn hóa; tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của Đảng đối với lĩnh vực văn hóa.
Những định hướng đó không chỉ có giá trị lý luận sâu sắc, mà còn là cơ sở quan trọng để các địa phương cụ thể hóa thành chương trình hành động phù hợp với điều kiện thực tiễn, trong đó Lâm Đồng là một ví dụ sinh động.
Lâm Đồng là địa phương có vị trí đặc biệt trong không gian phát triển vùng Tây Nguyên mở rộng, đồng thời là điểm giao thoa giữa cao nguyên – duyên hải – Đông Nam Bộ. Với điều kiện tự nhiên đa dạng và bản sắc văn hóa phong phú của cộng đồng nhiều dân tộc cùng sinh sống, Lâm Đồng hội tụ những yếu tố thuận lợi để phát triển văn hóa trở thành động lực nội sinh thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.
Năm 2025, GRDP của tỉnh tăng khoảng 6,4%, trong đó khu vực dịch vụ tiếp tục đóng vai trò quan trọng, đặc biệt là du lịch gắn với văn hóa. Toàn tỉnh đón khoảng 20,7 triệu lượt khách, tăng gần 18% so với năm 2024; doanh thu du lịch ước đạt trên 56 nghìn tỷ đồng, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng và giải quyết việc làm cho hàng chục nghìn lao động địa phương. Những con số đó cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của văn hóa như một “nguồn lực mềm” trong phát triển kinh tế.
Hoạt động văn hóa năm 2025 của Lâm Đồng nổi bật với nhiều sự kiện quy mô lớn, có sức lan tỏa mạnh mẽ. Các lễ hội, liên hoan văn hóa – nghệ thuật, sự kiện quảng bá bản sắc địa phương được tổ chức bài bản, chuyên nghiệp, gắn chặt với phát triển du lịch và dịch vụ. Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên tiếp tục được bảo tồn và phát huy thông qua các liên hoan, trình diễn cộng đồng, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách, góp phần lan tỏa giá trị di sản đã được UNESCO ghi danh.
Bên cạnh đó, các hoạt động văn hóa đường phố, lễ hội nghệ thuật đương đại, sự kiện giao lưu văn hóa – đối ngoại được tổ chức tại các trung tâm du lịch đã tạo nên diện mạo văn hóa năng động, sáng tạo, phản ánh sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại. Những hoạt động này không chỉ làm phong phú đời sống tinh thần của Nhân dân, mà còn trực tiếp kích thích tiêu dùng, thương mại, dịch vụ, tạo chuỗi giá trị gia tăng trong nền kinh tế địa phương.
Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” tiếp tục được triển khai sâu rộng, gắn với xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh. Đến hết năm 2025, tỷ lệ thôn, tổ dân phố đạt chuẩn văn hóa của tỉnh đạt mức cao; nhiều mô hình gia đình văn hóa, khu dân cư văn hóa tiêu biểu được nhân rộng, góp phần xây dựng môi trường xã hội lành mạnh, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Đặc biệt, trong bối cảnh thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Lâm Đồng chú trọng xây dựng văn hóa trong hệ thống chính trị, đề cao đạo đức công vụ, tinh thần trách nhiệm và thái độ phục vụ Nhân dân của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Đây là yếu tố quan trọng góp phần giữ vững ổn định chính trị – xã hội, tạo sự đồng thuận cao trong Nhân dân để triển khai các nhiệm vụ phát triển.
Thực tiễn Lâm Đồng năm 2025 cho thấy, khi văn hóa được đặt đúng vị trí trong chiến lược phát triển, được đầu tư và khai thác hợp lý, sẽ tạo ra sức mạnh tổng hợp, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội theo hướng bền vững. Tuy nhiên, thực tiễn cũng đặt ra yêu cầu phải tiếp tục tăng cường đầu tư cho văn hóa tương xứng với vai trò nền tảng tinh thần của xã hội; nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về văn hóa; chủ động phòng ngừa nguy cơ thương mại hóa, làm phai nhạt bản sắc trong quá trình đô thị hóa, phát triển du lịch và chuyển đổi số.
Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam thể hiện tầm nhìn chiến lược và tư duy phát triển toàn diện của Đảng ta trong giai đoạn mới. Việc gắn kết chặt chẽ triển khai Nghị quyết với thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội năm 2026 không chỉ là yêu cầu khách quan, mà còn là giải pháp căn cơ để bảo đảm phát triển nhanh và bền vững đất nước.
Thực tiễn Lâm Đồng là minh chứng sinh động cho tính đúng đắn, khoa học và thực tiễn của Nghị quyết 80-NQ/TW. Phát triển văn hóa thực chất là đầu tư cho tương lai, là bồi đắp sức mạnh tinh thần của dân tộc, tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam tự tin bước vào giai đoạn phát triển mới – giai đoạn phát triển dựa trên giá trị, bản sắc và con người, khẳng định vị thế và uy tín ngày càng cao trên trường quốc tế.
* Hoàng Khôi