Kỷ niệm 80 năm ngày truyền thống và vinh dự đón nhận Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất là mốc son chói lọi trên chặng đường xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Học viện Lục quân - trung tâm giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học quân sự hàng đầu của Quân đội nhân dân Việt Nam. 80 năm qua, dưới ngọn cờ lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ kính yêu, các thế hệ thầy và trò đã viết nên một thiên anh hùng ca vẻ vang. Từ những lớp học đơn sơ giữa khói lửa chiến tranh đến một học viện thông minh, hiện đại ngày nay, truyền thống “Kiên định vững vàng, đoàn kết nhất trí, chủ động sáng tạo, khắc phục khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ” luôn được giữ vững, khẳng định vị thế là cái nôi đào tạo cán bộ chỉ huy - tham mưu chiến thuật, chiến dịch xuất sắc cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Những mốc son lịch sử và hành trình 80 năm trưởng thành qua các cuộc kháng chiến
Ngay sau khi Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ (nhất là cán bộ quân sự) để bảo vệ chính quyền cách mạng và chuẩn bị lực lượng cho cuộc kháng chiến lâu dài chống thực dân Pháp. Ngày 07/7/1946, Lớp Huấn luyện Bổ túc quân sự đầu tiên chính thức khai giảng tại Tông, Sơn Tây (nay thuộc thành phố Hà Nội) với 60 học viên. Đây chính là mốc son lịch sử đánh dấu sự ra đời của Học viện Lục quân ngày nay.
Học viên tập bài trên Sa bàn
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, thực hiện phương châm chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng: “Vừa học vừa chiến đấu”, “Nhà trường gắn liền với chiến trường”, từ các lớp Bổ túc quân sự đến Trường Bổ túc quân chính trung cấp, Học viện đã tổ chức 05 lớp bổ túc cho 363 cán bộ và hoàn thành 15 khóa đào tạo với 3.230 cán bộ từ cấp đại đội đến cấp trung đoàn, kịp thời cung cấp đội ngũ cán bộ cho các chiến dịch, góp phần quan trọng vào thắng lợi, đỉnh cao là Chiến dịch Điện Biên Phủ; Hiệp định Giơnevơ được ký kết, đưa Miền Bắc tiến lên chủ nghĩa xã hội.
Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Học viện lần lượt mang tên Trường Bổ túc quân sự trung, cao cấp; Hệ Quân sự - Học viện Quân chính; Học viện Quân sự. Trong khói lửa chiến tranh, dù phải liên tục sơ tán qua nhiều địa phương, Học viện vẫn kiên cường vượt khó để thực hiện phương châm: “Đào tạo cán bộ gắn với yêu cầu của chiến trường”; “Học nội dung cần thiết, sát thực, phục vụ kịp thời cho chiến trường và vận dụng những kinh nghiệm đánh giặc của dân tộc”, Học viện đã đào tạo, bồi dưỡng hơn 15.000 cán bộ trung, cao cấp, đáp ứng yêu cầu tác chiến ở các chiến trường. Đồng thời, Học viện đã nghiên cứu, phát triển nghệ thuật quân sự Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh, góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân giành thắng lợi trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội.
Học viện Lục quân tổ chức khám sức khỏe cho nhân dân trên địa bàn đơn vị đóng chân
Vững vàng bước vào thời kỳ đổi mới và hội nhập
Sau Đại thắng Mùa Xuân năm 1975, thực hiện quyết định của Bộ Quốc phòng (ngày 14/10/1975), Học viện chuyển vào thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng. Đến cuối năm 1981, Học viện chính thức mang tên Học viện Lục quân. Dù điều kiện ban đầu rất khó khăn, thiếu thốn, nhưng Học viện đã nhanh chóng ổn định mọi mặt, tổ chức thực hiện tốt các nhiệm vụ, nhất là nhiệm vụ giáo dục - đào tạo với phương châm: “Huấn luyện kết hợp với giáo dục, học tập đi đôi với rèn luyện, lý luận gắn liền với thực tiễn”; đồng thời chú trọng xây dựng, củng cố, tăng cường mối quan hệ đoàn kết quân - dân.
Đặc biệt, trong giai đoạn 1982 - 1986, Học viện đã cử nhiều đoàn cán bộ, giảng viên trực tiếp tham gia chiến đấu và nghiên cứu tại Mặt trận 479 (Campuchia), hoàn thành xuất sắc nghĩa vụ quốc tế cao cả. Năm 1987 đánh dấu cột mốc có ý nghĩa quan trọng khi Học viện được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ đào tạo sau đại học, vươn mình trở thành trung tâm đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ khoa học quân sự uy tín của Quân đội và đất nước. Đến nay, Học viện đã đào tạo, bồi dưỡng 626 khóa học với hơn 60.000 cán bộ chỉ huy - tham mưu cấp chiến thuật, chiến dịch; trong đó có hơn 2.200 thạc sĩ, tiến sĩ và trên 4.500 cán bộ có trình độ cao cấp lý luận chính trị.
Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng thăm, kiểm tra Học viện (4/2025)
Song song với nhiệm vụ trong nước, Học viện Lục quân còn là “địa chỉ đỏ” trong công tác đối ngoại quốc phòng. Học viện đã đào tạo, bồi dưỡng hàng ngàn cán bộ chỉ huy trung, cao cấp cho Quân đội nhân dân Lào và Quân đội Hoàng gia Campuchia, góp phần thắt chặt tình đoàn kết hữu nghị ba nước Việt Nam - Lào - Campuchia.
Phát huy truyền thống vẻ vang, xây dựng Học viện thông minh, hiện đại
Bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc và xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đặt ra cho Học viện Lục quân những yêu cầu ngày càng cao. Trong Thư chúc mừng gửi Học viện nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống (07/7/1946 - 07/7/2026) và đón nhận Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh và căn dặn: “Tin tưởng rằng trong giai đoạn cách mạng mới, Học viện Lục quân sẽ tiếp tục phát huy truyền thống anh hùng, vẻ vang, đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh tiêu biểu, đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu””.
Tự hào và kế thừa xứng đáng truyền thống 80 năm anh hùng, trong hành trình mới, toàn thể cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên và chiến sĩ Học viện quyết tâm quán triệt sâu sắc, cụ thể hóa các định hướng chiến lược của Đảng, Nhà nước và lời căn dặn của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thành chương trình hành động cụ thể. Học viện tập trung đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, gắn liền lý luận với thực tiễn sinh động của chiến tranh hiện đại và nhiệm vụ tại các đơn vị toàn quân. Đẩy mạnh nghiên cứu lý luận về quốc phòng, nghệ thuật quân sự Việt Nam, nghệ thuật chiến tranh nhân dân, hiện đại hóa Quân đội và khoa học xã hội nhân văn quân sự trong thời kỳ mới, xây dựng thành công Học viện thông minh, hiện đại, chính quy, mẫu mực, tiêu biểu.
Đồng chí Y Thanh Hà Niê Kđăm - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh và các đồng chí lãnh đạo tỉnh thăm Học viện Lục quân đầu năm 2026
Đồng thời, Học viện chú trọng xây dựng Đảng bộ thật sự trong sạch, vững mạnh tiêu biểu; gắn kết chặt chẽ việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh với giữ vững, phát huy phẩm chất cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ” trong thời kỳ mới. Tiếp tục tăng cường mối quan hệ đoàn kết gắn bó máu thịt với cấp ủy, chính quyền và Nhân dân các dân tộc tỉnh Lâm Đồng, phối hợp củng cố vững chắc nền quốc phòng toàn dân và “thế trận lòng dân” trên địa bàn chiến lược Tây Nguyên./.
Thúy Ngà